دار فرش و قالی

دار فرش و قالی

دار عبارت است از چهارچوبی,چوبی یا فلزی که به شکل مربع یا مستطیل می باشد و نقش ستون را در بافت فرش ایفا می کند و از سر دار,زیر دار,راست روها,پایه,پیچ,دارهای فلزی و گوه (دارهای چوبی) تشکیل شده است,سایر اجزاء دار عبارت است از:هاف,کجو و نیمکت.

سر دار و زیر دار:

عبارتند از دو تیر افقی موازی با زمین که اسکلت اصلی دار را به همراه راست روها تشکیل می دهند.

راست روها:

۲تیر عمودی موازی با هم که عمود بر سر دار و زیر دار قرار گرفته اند.

هاف:

میله ای استوانه ای شکل و نازکتر از چوب کجو که در دارهای کجودار این چوب بین سردار و کجو قرار می گیرد,این چوب بطور آزاد گردش می کند و تارهای زیر و رو را از هم جدا می کند.

کجو:

میله ای استوانه ای شکل که قطر آن از ۴تا ۶ سانتی متر متفاوت است که چله ها را تنظیم و تفکیک می کند, واز کجی کناره های فرش جلوگیری می کند.

نیمکت:

وسیله ای چوبی که از یک تخته که باید حد اقل پهنای آن ۳۵سانتی متر باشدو ۴پایه تشکیل شده است و برای شستن بافنده مورد استفاده قرار می گیرد.

گوه:

زبانه ای گونیا شکل است که در شکاف مستطیل شکل راست روها قرار می گیرد و برای سفت شدن و شل کردن تارها در دارهای چوبی از آن استفاده می شود و به این صورت که با کوبیدن گوه به سمت داخل فاصله سردار و زیر دار بیشتر شده  وتارها سفت و محکم میشود,در صورتی که یک گوه شل تر و سفت تر از دیگری باشد دار از شکل خود خارج و قالی کج می شود.

دارهای افقی:

قدیمی ترین و ساده ترین دستگاه قالی بافی است که از جنس چوب یا آهن می باشد و استفاده از آن در میان ایلات و عشایر و بعضی روستاها رایج است,این نوع داراز دو چوب سردار وزیر دار و هاف و کجی و چهار میخ چوبی یا فلزی که بوسیله آنها دار را بر روی زمین می کوبند و مهار می کنند تشکیل شده است,

مزایای دار افقی عبارت است از:

1-ساده و ارزان تمام می شود

2- به راحتی نصب می شود

3- با توجه به محل زندگی عشایر که در چادرها و خانه های کم ارتفاع زندگی می کنند ب راحتی مستقر می شود.

4- حمل و نقل آن آسان است.

معایب دار افقی:

چون بافنده مجبور است بر روی دار خم می شود و عمل بافت را انجام دهد دچار کمر درد و پشت درد و حتی گوژپشتی و دست درد می شود و در خانم های جوان که بطور مرتب به بافت قالی مشغول باشند از رشد طبیعی لگن جلوگیری کرده و باعث ایجاد زایمانهای غیرطبیعی می شود.

دار عمودی:

این نوع دار همانگونه که از اسمش معلوم است به صورت عمودی نصب می شود و نسبت به دار افقی پیشرفته تر می باشد،از لحاظ شکل و عملکرد به چهار نوع تقسیم می شود که عبارتند از:

الف) دار ثابت(فارسی)

ب)دار ترکی(تبریزی)

ج)دار فندک دار

 د)دار گردان

الف)دارثابت فارسی:

همانگونه که از اسم آن مشخص است این نوع دارها ثابت می باشند,به طوری که انتهای پایینی راست روها به اندازه ۳۵تا ۴۰ سانتی متر داخل زمین فرو رفته و محکم می شوند,در این نوع دار از چله کشی فارسی استفاده می شود و به خاطر همین چله های اضافی روی سر دار گره خورده و وقتی قالی بافته شد عمل ‌پایین کشی(دوخت زنی) که به مهارت خاصی نیاز دارد,انجام می شود,در این نوع دار همزمان با افزایش طول قالی بافته شده محل نشسته بافنده نیز تغییر می کند,در این نوع دار به جای استفاده از نیمکت از دو نردبان و یک تخته مسطح استفاده می شودو همزمان با افزایش بافت محل نشستن بافنده نیز بالا می رود و بافنده همواره  تسلط خود را بر روی قالی حفظ می کند,از این نوع دار در مناطق فارسی و برای بافتن فرش های بزرگ و ظریف استفاده می شود‌.

ب)دار ترکی :

این نوع دار از سردار,زیر دار,راست روها,پایه,هاف,و نیمکت تشکیل شده است.در این نوع از دار چله ها دور سردار و زیر دار پیچیده می شوند و به دلیل اینکه بطور مرتب قالی بافته شده بوسیله عمل پایین کشی به پشت دار منتقل می شود,محل نشستن بافنده ثابت است و با آن می توان قالی که طول آن کمی کمتر از ۲برابر طول دار باشد یافت.

بر حسب اینکه از جنس چوب یا فلز باشد عمل شل و سفت کردن تارها توسط پیچ یا گوه صورت می گیرد.

ج) فندک عبارت است از میله ای موازی سردار که توسط دو پیچ به سردار وصل می شود و چله ها به جای عبور از روی سردار از روی فندک عبور داده می شوند.از این نوع بیشتر در مناطق غرب کشور استفاده می شود.

د) دار گردان:

یکی از انواع دارهای عمودی است که سردار و زیر دار با کمک اهرم حول محور خود میچرخند و چله های اضافی روی سردار پیچیده می شوند و با بافته شدن قالی چله های اضافی از روی سردار باز شده و قالی بافته شده روی زیر دار پیچیده می شود.و برای شل و سفت کردن چله ها از اهرمهای خاص استفاده می شود به این صورت که روی سردار دو عدد سوراخ عمود بر هم وجود دارد که با عبور دادن اهرم در داخل یکی از سوراخ ها و کشیدن مداوم اهرم و تکرار این عمل تارها را سفت می کنند و سر اهرم به پایین راست روها مهار می شود,یکی از مزایای این نوع دار در این است که قالی در اندازه دلخواه تا ۱۰تا ۱۵ متر را می توان بافت بدون اینکه نیاز به داری با طول بلند باشد.

 

اطلاعات تماس

  • آدرس: تهران، شهران بلوار کوهسار خیابان شعبانعلی کوچه بستانک پلاک2دفتر قالیشویی
    دفتر شمال تهران: 22355496 - 88367398
    دفاتر غرب تهران: 44469887 - 44307855
    دفاتر جنوب تهران: 66506334- 66506398
    44323321 - 44304471 :دفاتر مرکزی تهران   
    این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت داریدtehrancarpet.net

تماس با ما

تماس با ما